Sejmik Województwa Mazowieckiego uchwalił 8 września 2020 r. program ochrony powietrza. Z tej uchwały wynikają nowe obowiązki, zarówno dla gmin, jak też dla wszystkich mieszkańców. W dni prognozowanego przekroczenia norm ogłaszane będą alarmy smogowe (poziom żółty, pomarańczowy, czerwony).
Gmina Brwinów została przypisana w uchwale Sejmiku Województwa do strefy mazowieckiej, gdzie celem jest zmniejszenie ryzyka przekroczeń poziomów dopuszczalnych pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5 oraz benzo(a)pirenu w powietrzu. Te szkodliwe cząstki wdychane wraz z powietrzem są szkodliwe dla zdrowia, zwłaszcza dzieci i osób starszych. Do powstawania smogu przyczyniają się spaliny samochodowe, ale na naszym terenie źródłem zanieczyszczeń jest przede wszystkim spalanie odpadów lub spalanie węgla niskiej jakości w kotłach grzewczych starego typu, nazywanych potocznie kopciuchami. O przekroczeniach norm władze wojewódzkie informowane są przez stacje pomiarowe – w naszym regionie zlokalizowane w Piastowie i Żyrardowie.
Ustalono trzy rodzaje alarmów smogowych, które za pośrednictwem powiatowej obrony cywilnej będą przekazywane do gmin. Gmina Brwinów będzie w takich przypadkach publikować informacje na stronie internetowej brwinow.pl oraz poprzez szybko działającą stronę społecznościową FB.com/Brwinow. Ich kolory związane są z ryzykiem przekroczenia kolejnych poziomów szkodliwych substancji w powietrzu.
Poziom żółty
Zalecenia i zakazy:
- zalecenie, by korzystać z komunikacji zbiorowej i ograniczyć korzystanie z własnego samochodu,
- zakaz używania kominków i piecyków ozdobnych (chyba, że są jedynym źródłem ogrzewania),
- zakaz korzystania z dmuchaw do liści.
Poziom pomarańczowy
Zalecenia i zakazy:
- zalecenie, by ograniczyć aktywność fizyczną na zewnątrz i nie wietrzyć pomieszczeń
- zalecenie, by korzystać z komunikacji zbiorowej i ograniczyć korzystanie z własnego samochodu,
- zakaz używania kominków i piecyków ozdobnych (chyba, że są jedynym źródłem ogrzewania),
- zakaz rozpalania ogniska lub grilla,
- zakaz korzystania z dmuchaw do liści.
Poziom czerwony
Zalecenia i zakazy:
- zalecenie, by ograniczyć aktywność fizyczną na zewnątrz i nie wietrzyć pomieszczeń
- zalecenie, by korzystać z komunikacji zbiorowej i ograniczyć korzystanie z własnego samochodu,
- zakaz używania kominków i piecyków ozdobnych (chyba, że są jedynym źródłem ogrzewania),
- zakaz rozpalania ogniska lub grilla,
- zakaz korzystania z ogrodniczych urządzeń spalinowych (piły, kosiarki, kosy itp.),
- zakaz korzystania z dmuchaw do liści.
Obowiązkiem gminy będzie przeprowadzenie w 2021 r. szczegółowej inwentaryzacji źródeł ciepła na terenie całej gminy. Mieszkańcy będą musieli przekazać dane dotyczące posiadanego rodzaju ogrzewania podstawowego (rodzaj kotła, klasa energetyczna itp.) i dodatkowego (np. kominek rekreacyjny). Zebranie tych informacji pozwoli zaplanować dalsze działania. Chodzi przede wszystkim o likwidację kotłów bezklasowych, które najbardziej zatruwają powietrze. Gmina Brwinów od kilku lat prowadzi program dopłat dla mieszkańców odchodzących od ogrzewania węglem, ale obowiązek informowania o wymianie pieca będzie dotyczył także tych właścicieli nieruchomości, którzy nie korzystają z tej dotacji, a wymiany dokonają z pomocą innych dofinansowań lub wyłącznie ze środków własnych. Będziemy jeszcze powracać do tego tematu w kolejnych artykułach.
Gminy mają sprawdzać przestrzeganie uchwały antysmogowej przez mieszkańców, m.in. poprzez kontrole źródeł ciepła oraz stosowanych paliw. Zabronione jest też palenie pozostałości roślinnych oraz używanie dmuchaw ogrodowych, powodujących wtórną emisję pyłu, który już opadł na powierzchnię ziemi. Zarządcy dróg zostali zobowiązani do mycia ulic na mokro.